Tin tức & Sự kiện

Nghiên cứu, trao đổi về mô hình Trung tâm hành chính công

Print Friendly Version of this pagePrint Get a PDF version of this webpagePDF
I. Đặt vấn đề:

 

Đổi mới tư duy từ “nền hành chính quản lý” sang “nền hành chính phục vụ”; trong đó, tập trung đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, năng động, trách nhiệm, phục vụ nhân dân; quyết tâm nâng cao chỉ số hài lòng của tổ chức, người dân và doanh nghiệp đối với bộ máy hành chính; xây dựng tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả với đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất, năng lực và tính chuyên nghiệp cao. Trong đó, tập trung nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính, xác định yêu cầu thực hiện giải quyết thủ tục hành chính theo nguyên tắc “Công khai - minh bạch - chất lượng - đúng hẹn”, “tiếp nhận, thẩm định, phê duyệt và trả kết quả tại chỗ”. Từng bước nâng dần tỷ lệ các thủ tục hành chính được tiếp nhận và giải quyết trong ngày, trong một buổi hoặc giải quyết ngay. Thực hiện nghiêm túc việc hẹn và trả kết quả một lần, đúng cam kết, không yêu cầu bổ sung hồ sơ nhiều lần.

 

Hiện nay, các tỉnh, thành phố tổ chức việc tiếp nhận và giải quyết TTHC cho người dân và doanh nghiệp theo đặc thù của từng địa phương và thông qua nhiều hình thức khác nhau nhưng tập trung 2 mô hình chính là Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả và Trung tâm hành chính công (HCC).

 

Việc thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông thông qua Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả bước đầu đã thể hiện nhiều mặt tích cực, nhưng khi đi sâu vào thì đâu đó có biểu hiện nặng tính hình thức và không hiệu quả. Để làm rõ những mặt ưu điểm và cách thức tiến hành, cần có phân tích, đánh giá sự khác nhau và mục đích, yêu cầu của mô hình Trung tâm hành chính công (ở đây chúng ta chưa bàn đến mô hình tổ chức).

 

II. Mô hình Trung tâm HHC và sự khác nhau với Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông:

 

1. Mô hình Trung tâm HCC là một sự kế thừa, phát triển, thay thế giải quyết TTHC theo cơ chế “một cửa, một cửa liên thông” trước đây bằng cơ chế mang tính chuyên nghiệp ở cấp độ cao hơn theo nguyên tắc 04 tại chỗ: tiếp nhận, thẩm định, phê duyệt, trả kết quả ngay tại Trung tâm nhằm mục tiêu nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan quan hành chính nhà nước và tạo sự thuận lợi tốt nhất cho tổ chức, doanh nghiệp và người dân.

 

- Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả hoạt động tương tự bộ phận văn thư nhưng ở mức độ cao hơn là có kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ, không thẩm định hồ sơ mà chuyển cho bộ phận chuyên môn thẩm định, giải quyết; còn Trung tâm HCC ngoài nhiệm vụ tiếp nhận, kiểm tra tính hợp lệ còn phải thực hiện thẩm định và trả kết quả.

 

==> Tỉ lệ trả lại hồ sơ ở Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả chắc chắn cao hơn ở Trung tâm HCC.

 

- Trung tâm HHC là nơi tiếp nhận, thẩm định, giải quyết TTHC của các Sở, Ban, ngành và các địa phương cho tổ chức, cá nhân. Việc thành lập riêng một tổ chức (Trung tâm HCC) được giao nhiệm vụ, quyền hạn tương xứng để đứng ra làm đầu mối tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính, ngoài ra còn thực hiện chức năng của một cơ quan trung gian trong việc theo dõi, giám sát, kịp thời đôn đốc, phối hợp giải quyết nhanh, hiệu quả các tồn tại, khó khăn phát sinh trong quá trình giải quyết TTHC, nhằm nâng cao tính công khai, minh bạch trong việc giải quyết TTHC (mô hình Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả cũng thực hiện chức năng này nhưng chỉ trong nội bộ cơ quan, ở một mức độ nhất định). 

 

==> Công khai, minh bạch những thông tin về quy định, quy trình giải quyết thủ tục hành chính, theo dõi, kiểm soát, giám sát từng khâu trong quy trình giải quyết thủ tục hành chính; bảo đảm chất lượng hạ tầng, dịch vụ để tạo thuận lợi cho công dân, thực hiện quyền được giám sát, đánh giá của người dân, tổ chức.

 

- Ứng dụng đồng bộ công nghệ thông tin: Với mô hình xây dựng Trung tâm HCC đặt trong bối cảnh xây dựng Chính phủ điện tử, Chính quyền điện tử, đầu tư trang thiết bị đồng bộ, hiện đại trong việc giải quyết TTHC, xây dựng trụ sở Trung tâm khang trang, lịch sự tạo môi trường làm việc văn minh; tạo dựng môi trường hợp tác giữa cơ quan hành chính với tổ chức, cá nhân.

 

* ==> Từ sự phân tích về những mặt mạnh, yếu của từng mô hình, tỉnh Quảng Nam đã chọn mô hình Trung tâm HCC để thực hiện nhiệm vụ giải quyết TTHC cho người dân và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.

 

2. Quy trình xử lý hồ sơ:

 

+ Bước tiếp nhận hồ sơ tại Trung tâm: Tổ chức, cá nhân có nhu cầu giải quyết TTHC thuộc Bộ TTHC đã được tỉnh phê duyệt đưa vào tại các Trung tâm HCC trực tiếp liên hệ, nộp hồ sơ tại Trung tâm hoặc gửi qua đường Bưu điện (thời hạn nhận được xác định theo dấu ngày đến của Bưu điện) hoặc qua mạng internet. Công chức khi tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm xem xét, thẩm định hồ sơ.

 

+ Bước tiếp nhận và thẩm định tại Trung tâm: TTHC do một hoặc bộ phận cán bộ được cử đến làm việc tại Trung tâm trực tiếp tham gia thẩm định sơ bộ khi tiếp nhận hồ sơ, trực tiếp thực hiện việc thẩm định (gồm cả thẩm định tại thực địa, thành lập hội đồng, lấy ý kiến của các cơ quan liên quan...nếu có) và trình phê duyệt (kể cả các TTHC thuộc thẩm quyền phê duyệt của UBND tỉnh hoặc Trung ương), hạn chế dòng luân chuyển hồ sơ về phòng, ban chuyên môn hoặc bộ phận khác để thẩm định.

 

+ Bước tiếp nhận, thẩm định và phê duyệt tại Trung tâm: TTHC do một hoặc một bộ phận cán bộ được cử đến làm việc tại Trung tâm theo phân quyền (cán bộ cử đến làm việc tại các Trung tâm đã có thẩm quyền theo quy định hoặc được ủy quyền trực tiếp thẩm định và phê duyệt hồ sơ tại Trung tâm). Quy trình giải quyết thủ tục này do một hoặc một bộ phận cán bộ làm việc tại Trung tâm trực tiếp thực hiện toàn bộ các bước từ thẩm định sơ bộ tiếp nhận hồ sơ, thẩm định hồ sơ (gồm cả thẩm định tại thực địa, thành lập hội đồng, lấy ý kiến của các cơ quan liên quan... nếu có) và trực tiếp phê duyệt.

 

+ Bước trả kết quả tại Trung tâm: Kết quả giải quyết TTHC của cơ quan, đơn vị được cập nhật vào phần mềm theo dõi, trả trực tiếp cho tổ chức, cá nhân hoặc gửi qua đường Bưu điện. Những trường hợp giải quyết vượt thời gian quy định mà không có lý do, Trung tâm cập nhật và thông báo công khai để các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân biết; đồng thời phối hợp với các cơ quan, đơn vị để đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

 

3. Một số kết quả cụ thể tại Trung tâm hành chính công tỉnh:

 

Thực hiện Nghị quyết số 03-NQ/TU ngày 27/4/2016 của Tỉnh ủy Quảng Nam về đẩy mạnh công tác cải cách hành chính trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2016-2020, tỉnh Quảng Nam xây dựng Đề án và thành lập Trung tâm Hành chính công và Xúc tiến đầu tư tỉnh trên cơ sở bổ sung chức, năng nhiệm vụ cho Ban Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp tỉnh;  Trung tâm đi vào hoạt động từ ngày 03/01/2017.

 

- Thủ tục hành chính tiếp nhận tại Trung tâm: Giai đoạn 1, Trung tâm tiếp nhận và giải quyết 748 TTHC, trong đó có 670 TTHC của 19 Sở, ngành trực thuộc UBND tỉnh và 78 thủ tục của các cơ quan Trung ương (Công an tỉnh 40 TTHC, Cục Thuế 33 TTHC và Bảo hiểm xã hội 05 TTHC); giai đoạn 2, đã bổ sung thêm 544 TTHC. Đến nay Trung tâm tiếp nhận và giải quyết 1.292 TTHC (đối với các Sở, ngành thuộc tỉnh đạt tỷ lệ 90% tổng số TTHC).

 

- Việc hướng dẫn, tiếp nhận hồ sơ cơ bản thực hiện đúng Quy chế, không có yêu cầu bổ sung thêm hồ sơ, thủ tục ngoài quy định.

 

- Kết quả tiếp nhận và giải quyết TTHC: Trong 7 tháng đầu năm 2017,  Trung tâm đã tiếp nhận 24.885 hồ sơ và giải quyết 23.203 hồ sơ, trong đó trước và đúng hạn 22.402 hồ sơ (97%) và trễ hạn 801 hồ sơ (3%). Việc thu phí, lệ phí: Giai đoạn đầu, UBND tỉnh giao Trung tâm tổ chức thu và phối hợp các ngành thực hiện quyết toán; hiện nay Trung tâm ký hợp đồng ủy quyền cho Bưu điện tỉnh thu hộ phí, lệ phí giải quyết TTHC tại Trung tâm.

 

Qua 7 tháng thực hiện tiếp nhận và giải quyết TTHC tại Trung tâm hành chính công (Trung tâm Hành chính công và Xúc tiến đầu tư tỉnh Quảng Nam), nhìn chung bước đầu đã đạt được một số kết quả đáng khích lệ; người dân, doanh nghiệp dần quen với việc liên hệ giải quyết thủ tục hành chính tập trung tại đây, không gian làm việc thoáng mát, cán bộ và người dân giao dịch thân thiện, văn minh, lịch sự; tất cả các TTHC được niêm yết công khai, minh bạch và có thể truy cập trên hệ thống mạng để tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, công dân nắm bắt thông tin và giám sát việc giải quyết TTHC của các cơ quan liên quan. Qua tham khảo trực tiếp các đối tượng đến giải quyết TTHC tại Trung tâm nhận thấy phần lớn hài lòng với mô hình này, mức độ hài lòng ngày một tăng lên, việc hướng dẫn, tiếp nhận và giải quyết TTHC từng bước đi vào nề nếp.  

 

III. Kiến nghị giải pháp đảm bảo 04 bước thực hiện giải quyết thủ tục hành chính tại Trung tâm hành chính công

 

1. Xây dựng kế hoạch thực hiện tiếp nhận, thẩm định, phê duyệt và trả kết quả giải quyết TTHC tại Trung tâm HCC cấp tỉnh, trong đó có nội dung cụ thể về nhiệm vụ, giải pháp và tiến độ thực hiện đối với từng công việc:

 

- Rà soát TTHC đưa vào giải quyết tại Trung tâm.

 

- Phân cấp, ủy quyền giải quyết TTHC tại Trung tâm.

 

- Xây dựng quy trình giải quyết TTHC theo tiêu chuẩn ISO.

 

- Xây dựng cơ sở dữ liệu, tích hợp dữ liệu và sử dụng cơ sở dữ liệu.

 

- Bố trí cán bộ giải quyết TTHC tại Trung tâm.

 

- Phương pháp phê duyệt đối với TTHC giải quyết tại Trung tâm.

 

Khó khăn lớn nhất đặt ra là yêu cầu thực hiện bước thẩm định, phê duyệt tại chổ, có thể chia ra hai mức độ:

 

- Thẩm định "tại chỗ".

 

- Thẩm định và phê duyệt "tại chỗ".

 

Vấn đề này được giải quyết triệt để khi vận dụng cơ chế ủy quyền, phân cấp và ứng dụng triệt kể công nghệ thông tin; khi đủ điều kiện sẽ thành Trung tâm trên không gian “ảo” làm việc hoàn toàn trên môi trường mạng.

 

2. Thực hiện triệt để việc ủy quyền, phân công, phân cấp trong việc thẩm định, phê duyệt TTHC:

 

 

- Thẩm quyền của UBND tỉnh ủy quyền cho Giám đốc Sở hoặc Chủ tịch UBND cấp huyện.

 

- Thẩm quyền của Giám đốc Sở ủy quyền cho Trưởng/phó đơn vị trực thuộc.

 

- Giám đốc Sở phân công Phó giám đốc trực tiếp phê duyệt hồ sơ tại Trung tâm.

 

3. Bố trí cán bộ, công chức, viên chức có phẩm chất đạo đức tốt; nắm vững chuyên môn để có thể hướng dẫn, tiếp nhận và thẩm định hồ sơ TTHC theo nguyên tắc "hướng dẫn 01 lần cho mỗi hồ sơ TTHC"; đủ thẩm quyền để phê duyệt hồ sơ giải quyết TTHC (đối với các TTHC phê duyệt tại chỗ).

 

(Con người là cái gốc của công việc: Cán bộ có đủ thẩm quyền ==> suy nghĩ là được tôn trọng ==> phát huy vai trò, cống hiến ==> yên tâm, nhiệt tình trong công việc, thực hiện tốt nhiệm vụ được giao ==> góp phần vào việc thực hiện nhiệm vụ của Trung tâm. Cán bộ chỉ thực hiện nhiệm vụ tiếp nhận hồ sơ (như văn thư) ==> suy nghĩ là không được tôn trọng ==> làm việc như nghĩa vụ, cho xong việc để được về lại cơ quan ==> làm việc không hiệu quả, thậm chí hướng dẫn không rõ ràng, đầy đủ, ứng xử không phù hợp ==> gây phản ứng ==> không đạt được mục tiêu của Trung tâm).

 

4. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin:

 

- Đầu tư cơ sở hạ tầng CNTT đồng bộ bao gồm việc đầu tư phần cứng (Trung tâm tích hợp dữ liệu, trụ sở, thiết bị, đường truyền) và phần mềm (Các phần mềm dịch vụ công, hệ thống cơ sở dữ liệu của các ngành, đơn vị trên phạm vi toàn tỉnh). Ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động quản lý hành chính nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả chỉ đạo, điều hành tập trung thống nhất của cơ quan hành chính các cấp. Đồng thời, quan tâm đến việc đào tạo và phát triển nhân lực CNTT cả về quản lý, triển khai, ứng dụng là khâu quan trọng đảm bảo sự thành công của Chính quyền điện tử và Trung tâm HCC.

 

- Làm tốt công tác tuyên truyền, hướng dẫn người dân về ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng thói quen thực hiện các thủ tục trực tuyến, có lộ trình phát triển xã hội học tập, thực hành giao dịch qua mạng điện tử; Chính quyền điện tử trên cơ sở công dân có trình độ “điện tử” nhất định.

 

IV. Kết luận:

 

Sự ra đời mô hình Trung tâm hành chính công là tất yếu, khách quan; vấn đề này đang được một số địa phương triển khai ở nhiều dạng khác nhau, hiện nay cả nước có 18 tỉnh, thành phố thành lập Trung tâm hành chính công. Văn phòng Chính phủ chủ trì xây dựng dự thảo Nghị định về một cửa, một cửa liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính. Mô hình “một cửa” được thiết kế ở 4 cấp: Ở Bộ, ngành; ở tỉnh, thành phố; ở cấp huyện và cấp xã; hướng thành lập Trung tâm hành chính công tập trung ở tỉnh. Tiếp cận từ yêu cầu công việc, mục tiêu giải quyết công việc làm nền tảng xây dựng thiết chế tổ chức bộ máy; Trung tâm hành chính công là “nơi”, là đầu mối điều hòa, phối hợp, giám sát giải quyết TTHC, ở đây giao diện giữa bộ máy hành chính nhà nước với tổ chức, doanh nghiệp, công dân đảm bảo công khai, minh bạch, khẳng định mục tiêu xây dựng nền hành chính phục vụ.

 
Theo Nguyễn Văn Anh- Trưởng phòng Nội chính
                           Văn phòng UBND tỉnh Quảng Nam (vpubnd.quangnam.vn)
TNGQ
 

Các tin khác: